OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest <p>OMUJEST (ISSN:2791-8858) yılda 4 sayı olmak üzere Bilgisayar, Çevre, Elektrik-Elektronik, Endüstri, Gıda, İnşaat, Jeofizik, Jeoloji, Kimya, Makine, Harita ve Malzeme Mühendisliği Alanlarından özgün çalışmaları yayımlayan uluslararası hakemli bir dergidir. Uluslararası özgünlüğü bulunan tam metin araştırma makaleleri Türkçe ve İngilizce olarak, derleme makaleleri ise sadece İngilizce olarak kabul edilmektedir. </p> <p>Dergiye sunulmuş olan makaleler Editörlük tarafından öncelikli olarak incelenerek ilgili olduğu mühendislik alanına göre ilgili alan editörlüğüne iletilmektedir.<br />Yeni teknolojiler ve metotlar, mevcut prosedürlerdeki iyileştirmeler, yeni uygulama sahaları ve buna benzer bilime yenilik getiren çalışmalar öncelikli olarak kabul görmektedir. Anket sonucu, vaka (tıbbi ve biyolojik) incelemesi, teknik rapor, alışılagelmiş mühendislik çalışmaları ve istatistiksel çalışmalar kabul edilmemektedir.<br />Tüm makale gönderme ve değerlendirme işlemleri çevrimiçi olarak <a href="https://ojs.omu.edu.tr/jest/">https://ojs.omu.edu.tr/jest/</a> adresinden yapılmaktadır.</p> tr-TR jest@omu.edu.tr (OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi) onur.yontar@omu.edu.tr (Onur Yontar) Fri, 30 Sep 2022 17:14:39 +0300 OJS 3.3.0.3 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 TANE SINIR FAZ MİKTARI DEĞİŞİMİNİN NADİR TOPRAK OKSİT (Y2O3) KATKILI Si3N4 İLERİ TEKNOLOJİ SERAMİKLERİNDE TERMAL İLETKENLİĞE ETKİSİ https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/61 <p>Bu çalışmada, sabit faz oranında,&nbsp; tane sınır faz miktarı&nbsp; %10 azaltılarak, 1775 °C’de, 5 bar basınçta 4 saat sinterlenmiş ve daha düşük maliyetli başlangıç Si<sub>3</sub>N<sub>4</sub> tozu (Silzot) kullanılarak hazırlanmış Y<sub>2</sub>O<sub>3</sub>/SiO<sub>2</sub>/MgO-Si<sub>3</sub>N<sub>4</sub> seramik sisteminde, tane sınır faz miktarının ve dağılımının termal iletkenliğe etkisi incelenmiştir. XRD metoduyla faz analizi, SEM ile görüntü analizleri yapılmıştır.&nbsp; Lazer Flash Metoduyla termal difüziviteler ölçülmüştür. XRD paternlerinde Y<sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>3</sub>N<sub>4</sub> ikincil kristalin fazı görülmüştür. Tane sınır fazının azatılmasıyla, sıvı faz miktarı % 11,83’den % 10,6’a, ~% 10,40 azalmıştır. Termal difüzivite 17,29 mm<sup>2</sup>/sn’den 15,97 mm<sup>2</sup>/sn’e ~7,64 azalmıştır. Termal iletkenlik, 39,10 W/m.K’den 36,23 W/m.K’e, ~% 7,37 azalmıştir.&nbsp;</p> PINAR UYAN- SERVET TURAN Telif Hakkı (c) 2022 OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/61 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 ANODİK OKSİDASYON İŞLEM PARAMETRELERİNİN 7075-T6 ALAŞIMIN KOROZYON DAYANIMINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/63 <p>Yapılan bu çalışmada havacılık, uzay, otomotiv ve savunma endüstrilerinde geniş bir kullanım yelpazesi olan 7075-T6 alaşımının anodik oksidasyon parametrelerinin yüzey özellikleri ve korozyon davranışlarına etkileri incelenmiştir. Deney tasarımlarında Taguchi yöntemi uygulanmış olup, elde edilen veriler ANOVA analizleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Anodik oksidasyon işleminde 22V gerilim, 180 g/lt H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> banyo konsantrasyonu sabit tutulup, akım yoğunlu (A/dm<sup>2</sup>), sıcaklık(<sup>o</sup>C) ve süre (dk) parametreleri ise değişken olarak belirlenmiş ve deney tasarımı buna uygun yapılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda anodik oksidasyon işleminin yüzey pürüzlülüğünü artırdığı ve en düşük yüzey pürüzlülüğü değerinin 1,5A/dm<sup>2</sup> akım yoğunluğu, 4 <sup>o</sup>C sıcaklık ve 140 dk işlem parametreleri ile elde edildiği belirlenmiştir. Anodik oksidasyon işlemi ile oluşan oksit tabakasında kapanmamış gözenekler ve mikro çatlakların bulunduğu tespit edilmiştir. Korozyon dayanımını artırmak amacıyla yapılan tespitleme işlemi sonucunda bu açık gözeneklerin büyük ölçüde kapandığı görülmüştür. Korozyon dayanımını belirlemek amacıyla ASTM-G34 standardına uygun gerçekleştirilen deneyler neticesinde anodik oksidasyon işleminin korozyon dayanımını artırdığı bununla birlikte korozyon deneyi sonucu yapılan görsel değerlendirmelerde kaplamasız numunede şiddetli pullanma ve oyuklanma korozyon etkileri görülürken (EC), anodik oksidasyon işlemi uygulanmış numunelerde görülen pullanma ve oyuklanma korozyon etkilerinin en düşük seviyede (EA) olduğu ve bazı numunelerde korozif etkinin görülmediği (N) tespit edilmiştir. Yapılan karşılaştırmalı incelemeler ve ANOVA analizleri neticesinde 1,5A/dm<sup>2</sup> akım yoğunluğu, 4 <sup>o</sup>C sıcaklık ve 140 dk işlem süresi parametreleri ile elde edilen oksit tabaksının en yüksek korozyon dayanımının elde edildiği proses parametresi olarak belirlenmiştir.</p> Samet Yavuz- Tevfik KÜÇÜKÖMEROĞLU Telif Hakkı (c) 2022 OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/63 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 FOTOVALTAİK PANEL TEMİZLİĞİNDE YÜZEY AKUSTİK DALGALARI KULLANIMININ FOTOVOLTAİK PANEL PERFORMANSINA ETKİLERİNİN İNCELENMESİ https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/60 <p>Günümüzde nüfusun hızla artması ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte enerjiye duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Enerjiye duyulan ihtiyacın güneş gibi doğal ve yenilebilir, sınırsız bir enerji kaynağından elde edilmesi çevresel, sosyal ve ekonomik etkileri bakımından istenen bir durumdur. Fotovoltaik sistemler, ısık enerjisini elektrik enerjisine doğrudan dönüştüren sistemlerdir ve son yıllarda kullanımları hızla artmaktadır. Fotovoltaik sistemlerin performansları panelin üzerine gelen ve emilen güneş ışığı miktarıyla doğru orantılıdır. Bundan dolayı panel üzerine gelen ışınların panelden daha az emilmesine neden olacak toz, kir gibi faktörlerin yüzeyden uzaklaştırılması gerekmektedir.</p> <p>Bu çalışmada mekanik ve temassız kendi kendini temizleme yöntemlerinin PV panel performanslarına etkileri üç yöntem kullanılarak deneysel olarak incelenmiştir. Birinci yöntemde (Yöntem I) levha üzerine yerleştirilen ultrasonik dönüştürücü tarafından üretilen titreşim, ultrasonik dönüştürücünün yereleştirildiği levha ile PV panel dört köşesine yerleştirilen yaylar ile PV panele aktarılarak, oluşan titreşimin PV panel temizliğine dolayısıyla performansına etkileri incelenmiştir. İkinci yöntemde (Yöntem II), PV panel üst ksımlarına yerleştirilen piezoelektirik dört adet aktuatör tarafından üretilen yüzey akustik ses dalgalarının panel temizliğine ve dolayısıyla panel performasına etkileri incelenmiştir. Ücüncü yöntemde (Hibrit Yöntem; Yöntem I ve Yöntem II birlikte) ise, kullanılan bu iki yöntemin bir arada yani hibrit kullanımının PV panel temizliğine dolayısıyla performasına etkileri araştırılmıştır.</p> <p>Elde edilen sonuçlar, tamamen tozlanmış ve güç üretimi olamayan bir PV panelin, Yöntem I ile göreceli maksimum güç çıkışının %53.80, Yöntem II ile %55.48’e ve Hibrit yöntem ile %68.6’ya çıkarılabileceğini göstermektedir. Ayrıca, sonuçlar panel eğim açısı arttıkça uygulanan yöntemlerin etkinliğinin artığını göstermektedir.</p> Gürkan KARA- Damla ERİŞGİN- Hakan ÖZCAN Telif Hakkı (c) 2022 OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/60 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 İMAR PLANLAMASINDA KAMU TAŞINMAZLARININ ETKİN DEĞERLENDİRİLMESİ: ŞANLIURFA ÖRNEĞİ https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/70 <p>Yaratıldığı ilk günden beri insanlığın sürekli bir değişim-gelişim içerisinde olması ve zamanla yer kürenin her yanına dağılarak nüfusunun artmasıyla beraber binyıllar boyunca toprağı kullanma biçimlerinde gelişmeler ve çeşitlenmeler meydana gelmiştir. Hâl böyle olunca; toprak gibi ehemmiyetli bir varlığın yönetimi, daha doğrusu yönetilme gereksinimi de kaçınılmaz olmuştur. Bu yönetim biçimine taşınmaz yönetimi denilmektedir. Taşınmaz yönetiminin günümüzde birçok tanımı var olsa da; bu konuda yapılacak en kapsamlı ve anlamlı tanım “arazi kaynaklarının en işlevsel kullanım vaziyetine getirilmesi” olacaktır. İnsanların gelişen teknoloji, artan gereksinimler ve bu doğrultuda ortaya çıkan şehirleşme ihtiyacı taşınmaz yönetiminin “taşınmaz planlaması” unsurunu doğurmuştur. Kentlere kayan yaşam fonksiyonlarında verim sağlamak ve bu kentleşmenin sağlıklı bir şekilde hayata tatbik edilmesini gerçekleştirebilmek adına çeşitli kademelerde imar planlaması yapılmaktadır. İmar Planlaması başlı başına üzerinde durulması gereken bir konu iken, planlama konusunun temelini teşkil eden ve imar planlarının uygulanmasını sağlayan kamu taşınmazları da detaylı incelenmesi gereken hayati derecede önemli konulardan birisidir. Bu çalışmada imar planlaması ve planlama kademeleri üzerinde kapsamlı olarak durulmuş olup, kamu taşınmazları içerisinde imar planlamasında rol oynama özelliği ile öne çıkan Hazine parselleri ışığında; imar planlaması, Şanlıurfa İlindeki Hazine taşınmazları yönünden, örneklerle incelenmiştir. Hazine taşınmazlarının imar planlaması kapsamında etkin şekilde kullanımı ortaya konulmuştur.</p> Mehmet Aziz SAYAR- Ahmet KAYAN- Mustafa ULUKAVAK Telif Hakkı (c) 2022 OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/70 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 Kuru Sürtünme Altında Al-SiO2 ve Al-ZrO2 Nanokompozitlerin Tribolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/55 <p>Bu çalışmada, silisyum dioksit (SiO<sub>2</sub>) veya zirkonyum dioksit (ZrO<sub>2</sub>) nanopartikül takviyeli alüminyum matisli kompozitlerin tribolojik özellikleri ve mikro yapıları araştırılmıştır. Üretilen numunelerin faz yapıları ve mikro yapıları; X-ışını kırınımı cihazıyla ve taramalı elektron mikroskobuyla incelenmiştir. Aşınma testleri pin-on disk aşınma test düzeneğinde, 5 N yük altında, 200 dev/dk dönüş hızında ve 20 dk süresince gerçekleştirilmiştir. Test sonuçlarına göre; minimum aşınma oranı (0.00359, 0.00361), minimum kütle kaybı (12 mg, 13 mg), maksimum deneysel yoğunluk (2.65 g/cm<sup>3</sup>, 2.84 g/cm<sup>3</sup>) ve maksimum Vickers sertliği (50 HV, 69 HV) Al-%6SiO<sub>2</sub> ve Al-%9ZrO<sub>2</sub> kompozitte elde edilmiştir. 440C paslanmaz çelik diske karşı en düşük sürtünme katsayısı ise sırasıyla Al-%9SiO<sub>2</sub> (0.40) ve Al-%12ZrO<sub>2</sub> (0.44) kompozitte tespit edilmiştir. Aynı katkı oranında SiO<sub>2</sub> takviyeli alüminyum matrisli kompozitlerdeki aşınma oranının ve sürtünme katsayısının ZrO<sub>2</sub> takviyeli alüminyum matrisli kompozitlere kıyasla daha az olduğu belirlenmiştir.</p> Mahmut Can Şenel- Muzaffer Üstün Telif Hakkı (c) 2022 OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/55 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300 Akıllı Ev Sistemlerinde Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/71 <p>Teknolojinin gelişimi ile birlikte birçok alanda yenilikler gerçekleşmektedir. Bu alanlardan birisi de evlerimizde yapmakta olduğumuz bazı işleri kolaylaştırma amaçlı olan akıllı ev sistemleridir. Bu çalışmada akıllı ev sistemlerinin ne olduğu, neleri içerdiği ve hangi amaçlarla insanlara ne gibi fonksiyonel özellikler kattığı yapılan literatür çalışması ile sunulmaktadır. Çalışma 2017 ile 2022 tarihleri arasında “Google Scholar, IEEE Xplore, Science Direct” veri tabanlarında yer alan dergilerde yayınlanan makaleler arasından seçilerek oluşturulmuştur.</p> <p>&nbsp;</p> Mehmet Serhat Odabas- Dilek Çakır- Cengiz TEPE Telif Hakkı (c) 2022 OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi https://ojs.omu.edu.tr/jest/article/view/71 Fri, 30 Sep 2022 00:00:00 +0300